Umre kaydını yaptırdıktan sonra aklınıza ilk gelen soru muhtemelen "yanıma ne alacağım" oldu. Oysa ilk kez umreye gidecek kadınlar için asıl belirleyici olan şey çanta değil, yolculuğun ritmini önceden biliyor olmak. Neyin ne zaman olacağını kabaca kestirebilen biri, Kâbe'yi ilk gördüğü anda tavafın nereden başladığını düşünmek yerine sadece o ana bakabiliyor.
Aşağıda, ilk yolculuğunda kadınların en çok takıldığı konuları sırayla topladık. Bir kısmı resmi prosedür, bir kısmı ise ancak gidip gelen birinin anlatacağı türden ayrıntılar.
Yola Çıkmadan Önce Halledilmesi Gereken İşler
Pasaportunuzun geçerlilik süresi en az altı ay olmalı. Kayıt sırasında acente pasaportu isteyecek, vize işlemini de kendisi yürütecek. Buraya kadar erkek ya da kadın fark etmiyor. Fark, iki başlıkta ortaya çıkıyor.
Mahrem konusu ve bugünkü uygulama
Suudi Arabistan tarafında artık kadınlar için mahrem zorunluluğu aranmıyor. Yani vize açısından tek başınıza ya da bir kadın grubuyla kayıt olmanızın önünde engel yok. Fıkhi tarafta ise durum mezhebe göre değişiyor. Hanefî mezhebinde üç günlük mesafeye mahremsiz yolculuk uygun görülmüyor, Şâfiî ve Mâlikî mezheplerinde güvenli bir kafileyle gidilmesi hâlinde cevaz veriliyor. Uygulamada pek çok kadın güvenilir bir kafileyle yola çıkmayı tercih ediyor.
Bu konuyu hem bağlı olduğunuz görüşe göre hem de kayıt yaptıracağınız firmaya sorarak netleştirin. Bazı acenteler kadın kafilelerine ayrı rehber veriyor, bazıları vermiyor. Aradaki fark, on günlük programda tahmin ettiğinizden büyük.
Aşı, ilaç ve küçük sağlık hazırlıkları
Meningokok aşısı zorunlu, en az on gün önceden yaptırmanız gerekiyor. Aile hekiminize gitmeniz yeterli. Sürekli kullandığınız bir ilaç varsa kutusuyla birlikte, mümkünse reçetesiyle götürün. Yanınıza ağrı kesici, boğaz pastili ve basit bir mide ilacı almanız da işinizi görür. Klimalı otobüsler, kalabalık salonlar ve ani sıcaklık farkı yüzünden neredeyse herkes bir noktada boğazından şikâyet ediyor.
Kadınların Umre Kıyafeti ve İhramdaki Farklar
Erkeklerin iki parça beyaz örtüsü herkesin gözünde canlanır ama kadınların umre kıyafeti konusunda kafa karışıklığı fazla. İşin özü basit: kadın ihrama girerken özel bir kıyafet giymez, kendi tesettür kıyafetiyle ihramlıdır. Renk şartı da yok. Beyaz giymek zorunda değilsiniz.
Dikkat edilecek iki nokta var. Yüz açık kalır, yani peçe ya da yüze temas eden bir örtü kullanılmaz. Eller de açık olur, eldiven giyilmez. Bunun dışında başınızı normal şekilde örtersiniz.
Pratik tarafına gelirsek, yanınıza ince kumaştan iki ya da üç ferace veya uzun tunik alın. Mekke'de sıcaklık gölgede bile hissettiriyor, kalın kumaş tavafın ortasında insanı bitiriyor. Koyu renk kıyafet çabuk ısınıyor, açık renkler daha rahat. Bol kesim, dar kesimden her açıdan iyi çünkü sa'y sırasında yaklaşık üç buçuk kilometre yürüyorsunuz.
Ayakkabı meselesini hafife almayın. Mescid-i Haram'a girerken ayakkabı çıkarılıyor, dolayısıyla bağcıklı spor ayakkabı her seferinde vakit kaybettiriyor. Çoğu kişi kaymaz tabanlı, arkası kapalı bir sandalet ya da hafif bir terlikte karar kılıyor. Ayakkabınızı koymak için ince bir bez torba alın, rafları aramakla uğraşmazsınız.
Umre Çantasında Gerçekten İşe Yarayan Eşyalar
Herkesin listesi uzun, işe yarayan kısmı ise kısa. Umre çantası hazırlarken şu ayrıma dikkat edin: Mekke'de bulunmayan şey neredeyse yok, ama ilk kırk sekiz saatte elinizin altında olması gerekenler ayrı.
- Kokusuz sabun, şampuan ve deodorant. İhramlıyken koku sürünmek yasak, oteldeki kokulu şampuanlar ilk günün en sık yapılan hatası.
- Küçük bir bel çantası. Telefon, para, otel kartı ve pasaport fotokopisi tavaf boyunca üzerinizde kalsın.
- Katlanabilir seccade ve ince bir örtü. Mermer zemin sabaha karşı soğuk oluyor.
- Islak mendil, kuru mendil ve el kremi. Zemzem ve sürekli abdest yüzünden eller çatlıyor.
- Powerbank ve uzun şarj kablosu. Otel odasındaki priz her zaman yatağın yanında değil.
- Yanınıza yeterince hijyenik ped alın, marka bulmak zor değil ama alıştığınız ürünü aramak vakit alıyor.
- Boyunluk yastık ve göz bandı. Uçuş ve Mekke ile Medine arası yolculuk için.
- Küçük bir not defteri. Dua listesi tutanlar sonradan buna çok seviniyor.
Valizinizi tam doldurmayın. Zemzem, hurma, tesbih ve hediyelik derken dönüşte en az beş altı kilo fazlanız oluyor.
Adet Dönemine Denk Gelirse Ne Yapılır
Bu, kadınların en çok endişelendiği konu ve aslında çözümü belli. Adet döneminde tavaf yapılamıyor. Ancak ihrama girmenize, niyet edip telbiye getirmenize engel bir durum yok. Mikat sınırında herkesle birlikte ihrama girer, Mekke'de temizlenmeyi beklersiniz. Temizlendikten sonra tavafınızı ve sa'yinizi yaparak umrenizi tamamlarsınız.
Program süresi kısaysa, adet geciktirici ilaç kullanan kadınlar da var. Bunu kendi başınıza karar vereceğiniz bir konu olarak görmeyin. Yola çıkmadan birkaç ay önce doktorunuza danışın, çünkü bu ilaçların vücutta düzen oturması zaman alıyor ve son anda başlandığında çoğu zaman işe yaramıyor.
Bekleme süresinde boş kaldığınızı düşünmeyin. Mescid-i Haram'ın avlusuna girmeden çevresindeki alanlarda dua edebilir, Kur'an dinleyebilir, gruptaki sohbetlere katılabilirsiniz. Bu günleri sıkıntıyla geçirenler kadar, yolculuğun en sakin kısmı olarak hatırlayanlar da var.
Mescid-i Haram ve Mescid-i Nebevi'de Bilmeniz Gerekenler
Mescid-i Haram'da kadınlar için ayrılmış namaz alanları bulunuyor ve bu alanlar vakit yaklaştıkça hızla doluyor. Ezandan yarım saat önce yerinizi almak, sonradan sıkışık bir köşede namaz kılmaktan iyi.
Tavafta Hacerü'l Esved'e yaklaşmaya çalışmayın. Uzaktan selamlamak yeterli, hem sünnetin gereği yerine gelir hem de izdihamın içine girmemiş olursunuz. Kalabalık ağırsa üst katlarda tavaf yapabilirsiniz, tur mesafesi uzuyor ama nefes alacak yer buluyorsunuz. Sa'y sırasında yeşil ışıklar arasında koşmak erkeklere ait, kadınlar normal yürüyüşle geçer.
Umre bitiminde saçınızın ucundan bir parmak boyu kadar kesmeniz yeterli. Tıraş kadınlara ait değil, makasla küçük bir kesim ihramdan çıkmanız için kâfi.
Medine tarafında Ravza ziyareti için Nusuk uygulamasından randevu alınıyor ve kadınlara ayrılmış belirli saat aralıkları var. Randevunuzu Türkiye'den önce alın, orada telefonla uğraşmak istemezsiniz. Rehberiniz genelde bu işi organize ediyor ama kendi randevunuzun ekran görüntüsünü almanız iyi olur.
Bir de şunu not edin: Mescid-i Haram'ın kapılarının numaraları ve isimleri var. Girdiğiniz kapıyı telefonunuza yazın. Kalabalıktan çıkarken herkes birbirine benzeyen kapılar arasında kayboluyor ve gruptan ayrı düşmenin en sık sebebi bu.
Kafile ve Otel Seçerken Kadınların Dikkat Ettiği Ayrıntılar
Fiyat listelerine bakarken iki paket arasındaki farkın nereden geldiğini anlamak önemli. Umre turu seçerken kadınlar açısından belirleyici olan başlıklar genelde şunlar:
- Harem'e mesafe: "Yürüme mesafesi" ifadesi çok esnek kullanılıyor. Servisli programlarda otobüs beklemek, günde beş vakit için ciddi bir yorgunluk demek. Hibatullah gibi Harem'e yakın oteller ile Şişe bölgesindeki oteller arasındaki fiyat farkı buradan çıkıyor.
- Oda düzeni: Kaç kişilik odada kalacağınızı ve tek başınıza gidiyorsanız kimlerle eşleştirileceğinizi önceden sorun.
- Kadın rehber: Kafilede kadınlara özel bir sorumlu olması, özellikle ilk yolculukta çok işe yarıyor.
- Program yoğunluğu: Bazı programlar ziyaret yerlerini sıkıştırıyor, bazıları Harem'de kalmaya vakit bırakıyor. Hangisini istediğinize baştan karar verin.
Bu başlıkları tek tek sormak yerine paketleri yan yana koyup karşılaştırmak çok daha hızlı ilerletiyor. Tur Platformu'nu tam olarak bunun için kurduk: acentelerin programlarını aynı ekranda görüp otel, mesafe ve süre farkının fiyata nasıl yansıdığını kendiniz görebiliyorsunuz. Karar verme işi yine sizde kalıyor ama en azından neyin parasını ödediğinizi bilerek veriyorsunuz.
İlk Günün Genelde Nasıl Geçer
Uçaktan indikten sonra havalimanı işlemleri uzun sürebiliyor, bunu baştan kabul edin. Otele yerleşme, bavul bekleme ve ilk tavafa çıkma arasında çoğu kafile birkaç saat kaybediyor. Yorgunken tavafa çıkmak istemiyorsanız rehberinize söyleyin, çoğu grup esnek davranıyor.
Kâbe'yi ilk gördüğünüz an için hazırlık yapılmıyor. Herkes farklı tepki veriyor. Ağlayan da var, öylece bakakalan da. Duasını hazırlayıp gelenlerin çoğu o anda tek kelime edemediğini söylüyor, o yüzden kendinizden büyük beklentiye girmeyin.
Sık Sorulan Sorular
Kadınlar tek başına umreye gidebilir mi?
Suudi Arabistan tarafında mahrem şartı kaldırıldığı için vize açısından engel yok. Fıkhi açıdan Hanefî mezhebi mahremsiz yolculuğu uygun görmüyor, Şâfiî ve Mâlikî mezhepleri ise güvenli bir kafileyle gidilmesi hâlinde caiz sayıyor. Bağlı olduğunuz görüşe göre karar vermeniz gerekiyor.
Umrede kadınlar ne giyer?
Özel bir ihram kıyafeti yok, kendi tesettür kıyafetinizle ihramlı sayılırsınız. Yüz ve eller açık kalır, peçe ile eldiven kullanılmaz. Renk konusunda serbestsiniz.
Adet dönemindeyken umre yapılabilir mi?
Tavaf yapılamaz ama ihrama girip niyet edebilirsiniz. Temizlendikten sonra tavaf ve sa'yi tamamlayarak umrenizi bitirirsiniz.
Umre kaç gün sürer?
Programlar genelde 10 ile 21 gün arasında değişiyor. İlk kez gidenler için 14 günlük programlar, Mekke ve Medine'ye yeterli süre bıraktığı için daha rahat geçiyor.
İlk kez gidenler için hangi mevsim daha uygun?
Kış ayları sıcaklık açısından çok daha rahat. Ramazan dönemi manevi yoğunluğu yüksek ama kalabalık ve fiyatlar da aynı oranda artıyor.